Innovaties

Volgende

De Portaalzone

De portaalzone is het gebied waar zaal en toneel elkaar overlappen. Hier staat een acteur het liefst, hier is het contact tussen speler en publiek het sterkst. Voor acteurs, regisseurs en ontwerpers is dit het belangrijkste stukje toneel. In de loop van de geschiedenis is dit gebied echter langzaam volgebouwd met allerlei techniek, waardoor de afstand tussen publiek en spelers juist vergroot wordt.

Lijsttheaters zijn in Nederland doorgaans uitgerust met een portaalbrug en manteautorens. Deze worden gebruikt voor het vergroten en het verkleinen van de toneelopening. Door de portaalbrug op en neer te bewegen wordt de toneellijst hoger of lager en door de manteautorens te verschuiven, kan de lijst breder of juist smaller worden gemaakt. Portaalbrug en manteaus worden echter ook gebruikt voor het belichten van voorstellingen. Om dat mogelijk te maken, hebben ze een zekere diepte nodig en daar zit het probleem, want de voorzijde van het decor bevindt zich doorgaans achter de portaalbrug en de manteaus. Hoe meer volume die hebben, hoe verder het decor en daarmee de spelers van het publiek verwijderd zijn.

Theateradvies hield een enquête onder technici en ontwerpers en organiseerde samen met de VPT een ronde-tafelgesprek en een studiedag over dit onderwerp. Hieruit bleek dat de portaalzone zonder technische problemen anders kan worden ingericht. In projecten in Berlijn en Winschoten paste theateradvies de nieuwe inzichten toe. Ervaringen in Berlijn wijzen uit dat het nieuwe concept uitstekend functioneert.